«Ο Πιγκουίνος του Γιόχαν» της Αλμπέρτας Τσοπανάκη στο Θέατρο «Παραμυθίας»

 

     Η Αλμπέρτα Τσοπανάκη γράφει και σκηνοθετεί με ευαισθησία ένα μουσικοθεατρικό έργο για παιδιά με επίκεντρο την κλιματική αλλαγή και το περιβάλλον, αγγίζοντας παράλληλα θέματα όπως οι ενδοοικογενειακές σχέσεις, η φιλία, τα όνειρα και οι φιλοδοξίες για μια καλύτερη ζωή! Η παράσταση «Ο Πιγκουίνος του Γιόχαν» αποτελεί ένα αξιοσημείωτο δείγμα εφαρμοσμένου θεάτρου με σαφή διδακτικά και περιβαλλοντικά μηνύματα.

     Ο μικρός Γιόχαν θα σπάσει το γουρουνάκι-κουμπαρά του και θα διαθέσει όλες του τις οικονομίες για ένα ταξίδι-εμπειρία ζωής στη μακρινή Ανταρκτική μαζί με τη μαμά, τον μπαμπά και τον αγωνιστή παππού. Ένα οικογενειακό ταξίδι που θα του μάθει πολλά για τα προβλήματα που απειλούν την πανίδα και τη χλωρίδα και κυρίως για την κλιματική αλλαγή που μαστίζει τον πλανήτη. Το μικρό παιδί ονειρεύεται να γνωρίσει πώς ζουν οι πιγκουίνοι. Από το πλήθος των όμορφων αυτών ζώων, ο Γιόχαν θα ξεχωρίσει και θα αναπτύξει δεσμό με έναν πιγκουίνο που βρίσκεται σε κίνδυνο. Μια συνάντηση που μας θυμίζει τον τρόπο που ξεχώρισε και αγάπησε ο Μικρός Πρίγκηπας την Αλεπού του. Σύντομα, θα γίνει ο δικός του πιγκουίνος, «ο πιγκουίνος του Γιόχαν», και για να τον ξεχωρίζει θα του φορέσει ένα διακριτικό κολάρο δίνοντάς του την υπόσχεση πως οι δυο τους δεν θα χαθούν...

     Η σκηνογραφική προσέγγιση της παράστασης είναι αξιοσημείωτη για τη χρήση ευτελών υλικών, υπηρετώντας με συνέπεια το οικολογικό μήνυμα του έργου. Το σκηνικό περιβάλλον ορίζεται από τη στρατηγική χρήση του νάιλον (πλαστικού) ως κυρίαρχο υλικό. Το ημιδιάφανο νάιλον λειτουργεί ως μια απτή, οπτική μεταφορά του παγωμένου τοπίου της Ανταρκτικής (πάγος, χιόνι), αλλά ταυτόχρονα και ως σύμβολο της πλαστικής ρύπανσης που απειλεί τους ωκεανούς. Δημιουργεί μια αίσθηση ψυχρού, εύθραυστου και ευμετάβλητου κόσμου. Σε αντίθεση έρχονται οι αχνές φιγούρες των πιγκουίνων ως νότα αισιοδοξίας. Κεντρικό στοιχείο του σκηνικού και σημείο αναφοράς της περιπέτειας του Γιόχαν είναι ένα χειροποίητο αεροπλάνο, κατασκευασμένο με την αισθητική της Arte Povera. Η χρήση ανακυκλώσιμων υλικών, χαρτονιών και πρόχειρων συναρμολογήσεων υπογραμμίζει τη φιλοσοφία του Do It Yourself. Το αεροπλάνο αυτό συμβολίζει την ανθρώπινη εφευρετικότητα, αλλά και την ανάγκη να χρησιμοποιούμε τους πόρους μας με σύνεση. Η «φτωχή» του κατασκευή έρχεται σε αντίθεση με την υπερκατανάλωση του σύγχρονου πολιτισμού, στέλνοντας ένα ισχυρό μήνυμα ότι μπορούμε να δημιουργήσουμε και να ταξιδέψουμε (μεταφορικά και κυριολεκτικά) χρησιμοποιώντας λιγότερα, βιώσιμα υλικά.

     Η μουσική του σπουδαίου Λάκη Παπαδόπουλου ενισχύει το μήνυμα της περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης. Ο ρυθμός κρατά τους μικρούς θεατές σε εγρήγορση και τούς επιτρέπει να αφομοιώσουν πληροφορίες σχετικά με την κλιματική αλλαγή με έναν τρόπο που δεν είναι κουραστικός ή διδακτικός. Τα τραγούδια απομνημονεύονται εύκολα, επιτρέποντας στα παιδιά να τα σιγοτραγουδούν φεύγοντας από το θέατρο. Με αυτόν τον τρόπο, τα περιβαλλοντικά μηνύματα (π.χ., η εξοικονόμηση ενέργειας, η ανακύκλωση) ενσωματώνονται στη μνήμη τους μέσω της χαράς της μουσικής.

     Πληθωρική στον ρόλο της μάνας, η Παρασκευή Φαναριώτη είναι μια γνήσια σουμπρέτα. Η ηθοποιός γεμίζει τη σκηνή με την παρουσία της, την ενέργειά της και την εκφραστικότητά της. Τρυφερή και συγκινητική φιγούρα παππού ο Θησέας Χριστοφόρου. Ο Αλέξανδρος Μερτζανίδης καταφέρνει να κάνει τον ρόλο του πατέρα έναν αναγνωρίσιμο και συμπαθή χαρακτήρα, έναν ισχυρό πόλο έλξης στη σκηνή που ενισχύει το κεντρικό μήνυμα της οικογενειακής ενότητας και της κοινής δράσης. Εξαιρετική η Νεφέλη Πιτσή τόσο στην ερμηνεία της ως μικρός Γιόχαν όσο και στη σημαίνουσα σωματική της έκφραση ως ξεναγός. Τέλος, η Λένα Χερουβείμ πλάθει με χαρακτηριστική φωνή και μελετημένες κινήσεις έναν έξοχο πιγκουίνο που «μιλάει» στις καρδιές μικρών και μεγάλων θεατών!